donderdag, 20 november 2014 00:00

Sluitertijd

Geschreven door

Sluitertijd, automatische of handmatige instellingen

Algemeen

De basis van een goed belichte foto wordt bepaald door drie grootheden: Diafragma (lhoeveelheid licht die de sensor bereikt), ISO (gevoeligheid van de sensor) en sluitertijd (lengte van de belichting van de sensor). Een goed belichte foto hoeft niet per definitie te betekenen dat de juiste belichtingsinstellingen zijn gebruikt. Juist afwijkingen maken een foto vaak interessanter. Door hier mee te variƫren zijn mooie effecten te behalen die het verschil maken tussen een 'kiekje' en een 'top' foto.

Sluitertijd

Sluitertijd of belichtingstijd is de tijd die de sluiter open staat om de sensor, bij analoge camera's de film, van licht te voorzien. Niet te verwarren met diafragma die de hoeveelheid licht regelt die de sensor bereikt. Deze tijd is afhankelijk van de hoeveelheid (weerkaatst) licht dat van het gekozen onderwerp wordt gereflecteerd, het diafragma en de ingestelde ISO waarde (sensorgevoeligheid). Is de sluitertijd te kort t.o.v. de hoeveelheid licht (diafragma) dan krijg je onderbelichte, donkere foto's, een te lange sluitertijd resulteert in overbelichte, te felle foto's. Veel spiegelreflex camera's hebben insteltijden van 1/4000 tot 30 seconde (en oneindig) en worden automatisch geregeld. Echt slecht belichte foto's komen daardoor zelden meer voor. In de 'automaat' stand van de camera worden dan de drie belangrijkste grootheden, sluitertijd, diafragma en ISO, zodanig ingesteld dat dit resulteert in een perfect belicht plaatje. Of dit ook de mooiste foto's oplevert...
Sluitertijden worden in secondes of delen daarvan aangegeven en de standaard reeks is: 4s - 2s - 1s - 1/2 - 1/4 - 1/8 - 1/15 - 1/30 - 1/60 - 1/125 - 1/250 - 1/500 - 1/1000 - 1/2000 - 1/4000. Iedere stap wordt een stop genoemd en is een halvering of verdubbeling van de belichtingstijd. Dus 1/125 is de helft van 1/60 en als je de belichtingstijd aanpast op je camera zal het diafragma of ISO waarde zodanig aangepast worden dat de totale belichting altijd goed is als de camera tenminste niet volledig handmatig is ingesteld. Spiegelreflex camera's hebben ook tussenstappen in de belichting die meestal 1/3 stop bedraagt. Tussen 1/60 en 1/125 zitten nog de stappen 1/80 en 1/100 bijvoorbeeld.

Hoe kies je nu je sluitertijd?

Dat is mede afhankelijk van wat je met je opname wil bereiken en de omstandigheden waaronder je de foto maakt. Zoals gezegd zijn de drie grootheden, sluitertijd, diafragma en ISO, van elkaar afhankelijk. Gaan we even uit van een vaste ISO waarde dan zal als je je sluitertijd veranderd het diafragma ook veranderen. De camera streeft namelijk een 'perfecte' belichting na. En daar kun je gebruik van maken of last van hebben. Er zijn echter een aantal situaties waar je van te voren weet welke sluitertijd je het beste kunt toepassen.

Beweging bevriezen

Met bewegende onderwerpen kun je verschillende kanten op. Wil je bijvoorbeeld spelende kinderen haarscherp vastleggen dan zal je de sluitertijd zo snel mogelijk willen hebben 1/125 of liever nog sneller. Voordeel hiervan is dat je achtergrond waziger wordt en dus het kind volledig de aandacht krijgt op je foto. Je diafragma wordt immers aangepast en zal groter worden. Zie voor uitleg over diafragma het tabblad Diafragma. Alles op de foto is bevroren. Ook de langsrijdende auto op de achtergrond of de duif die toevallig ook op de foto wil en dwars door het beeld vliegt. Voordeel is dat je geen statief nodig hebt. Bewegingsonscherpte is nihil zeker als je sluitertijden echt snel zijn.
Maar een Formule 1 wagen op Silverstone die dwars door je beeld rijdt zal je met 1/125 niet scherp hebben. Zo'n brandstof slurpend monster rijdt ruim 80 m/s (300 km/h). Bij die sluitertijd is de wagen al meer dan een halve meter door gereden. Er van uitgaande dat het niet regent op Silverstone zal je 1/1000 op je camera moeten instellen, of sneller. Dan heeft de wagen ongeveer 8 cm afgelegd. Als het wel regent staat je diafragma wijd open en zal je ISO waarde omhoog moeten wat extra ruis geeft. Is er dan geen oplossing voor? Jawel!

Meetrekken bij beweging

Voor zeer snelle beweging moet je hele snelle sluitertijden gebruiken. Vaak zijn de omstandigheden er niet naar om deze te kunnen gebruiken. Het moet wel heel mooi zonnig weer zijn of je moet een extreem lichtgevoelige lens hebben (en veel euro's). In dit geval kun je maar een ding doen en dat is meetrekken. Dit vereist enige handigheid want je gaat vaak sneller of langzamer dan je onderwerp. Richt je camera een eind voor het punt waar je je foto wil nemen. Komt de auto in beeld volg die dan en druk af op het moment waar jij je object wil hebben. Gebruik een statief op de verticale trillingen die je veroorzaakt te minimaliseren. Een monopod werkt hierbij het handigst. Richtlijn voor de sluitertijd is van 1/60 tot 1/4 seconde. Je hebt nu een foto met een 'omgekeerde' beweging. Je onderwerp is scherp, de achtergrond is bewogen.

Beweging suggereren

Het tegenovergestelde van beweging bevriezen en eigenlijk ook van meetrekken bij beweging. Wie kent die mooie plaatjes niet waarin het lijkt alsof het water van een waterval echt stroomt. Of een snelle racewagen die een spoor achterlaat en daarmee de indruk wekt van snelheid. In beide gevallen zijn de sluitertijden dusdanig lang gekozen dat het bewegende onderwerp zich duidelijk verplaatst tijden het openstaan van de sluiter maar toch duidelijk herkenbaar blijft, dit in tegenstelling tot het 'bevriezen' van een bewegend voorwerp. De camera monteer je op statief om ongewenste bewegingen bij het nemen van de foto te voorkomen. Je sluitertijd is namelijk dusdanig lang dat bewegingen leiden tot ongewenste onscherpte op je foto. Een sportwagen beweegt horizontaal en niet verticaal. Je sluitertijd is 1/4 seconde of langzamer. Alleen bij zeer snelle bewegingen of als je heel dicht op je onderwerp zit zijn snellere sluitertijden misschien nodig. Een ander aandachtspunt is de achtergrond. Als hier trager bewegende objecten voorkomen dan zie je die terug als een vage vlek. Opletten dus op je achtergrond of later Photoshoppen. Het eerste is uiteindelijk sneller maar niet altijd mogelijk.

Lens/sluitertijd regel

In de goede oude tijd, toen je nog geen digitale camera's had, bestond er een regel dat je sluitertijd sneller of gelijk moest zijn aan 1/mm brandpuntafstand van je lens als je uit de hand fotografeerde. Had je een lens van 300mm dan moest de sluitertijd minimaal 1/300 seconde zijn. Liever nog sneller. Bij de huidige generatie camera's en lenzen is het mogelijk om trillingen die je zelf veroorzaakt te compenseren. Met mooie termen als Steadyshot Inside (Sony) of Vibration Reduction (Nikon) is het mogelijk om foto's te maken tot wel 4 stops langzamer dan de goede oude regel. Tenminste, dat is wat de fabrikanten beweren. 4 stops! dat is 1/15 seconde i.p.v. 1/250. Je kunt bijna koffie gaan drinken tijdens je opname. 2 stops is zeker haalbaar (1/60 i.p.v. 1/250) maar hoe vangen ze beweging van het object zelf op? Niet dus. Iets om rekening mee te houden als je bijvoorbeeld een boom fotografeert onder slechte (=weinig licht) omstandigheden die echt bevroren moet zijn. Gewoon een snelle sluitertijd kiezen en je diafragma en/of je ISO waarde aanpassen. En als je een tripod statief gebruikt kun je de functie beter helemaal uitschakelen. Soms werkt de functie wat te ijverig en 'anti-trilt' dan als het niet nodig is.

Sluitertijden in het kort

 

      • Beweging bevriezen: Sneller of gelijk aan 1/250 sec;
      • Beweging suggereren: langzamer of gelijk aan 1/4 sec;
      • Meetrekken bij beweging: 1/60 tot 1/4 sec;
      • Lens/sluitertijd regel : sluitertijd sneller dan 1/mm brandpuntafstand.

HDR

Een aparte toepassing is het nemen van HDR foto's. Eigenlijk een verkeerde omschrijving want HDR foto's neem je niet, die stel je samen. Bij HDR foto's is het gebruikelijk om drie opnames te maken van hetzelfde onderwerp vanaf dezelfde plaats met hetzelfde diafragma en ISO waarde maar met verschillende sluitertijden. Meer opnames mag ook. je maakt een onderbelichte, een juist belichte en een overbelichte foto. In het kort: Met een software bewerkingsprogramma leg je dan de foto's over elkaar heen. De donkere gedeeltes in de foto wordt dan gemengd met de lichtere gedeeltes uit de overbelichte foto. En omgekeerd gebeurd hetzelfde. De goed belichte gedeeltes blijven ongewijzigd. Je krijgt dan hoog contrast foto's.

Lees 20134 keer Laatst aangepast op woensdag, 03 december 2014 20:14
Meer in deze categorie: « Algemeen Diafragma »

50 reacties

  • Reactielink Dwain vrijdag, 30 maart 2018 18:01 Geplaatst door Dwain

    car insurance claim
    car insurance quotes in florida
    auto insurance quotes online
    auto insurance quotes online

    Rapporteren
  • Reactielink Winona woensdag, 28 maart 2018 20:52 Geplaatst door Winona

    casino online usa
    play casino games online
    online casino real money
    casino online for fun

    Rapporteren
  • Reactielink Kazuko maandag, 19 maart 2018 01:02 Geplaatst door Kazuko

    casino online usa
    top rated free online casino games
    casino games
    online casino slots

    Rapporteren
  • Reactielink Roma maandag, 19 maart 2018 00:37 Geplaatst door Roma

    casinos online
    casino online usa
    casino games
    online casino real money

    Rapporteren
  • Reactielink Shaun zondag, 18 maart 2018 21:29 Geplaatst door Shaun

    slot online
    kasino
    online casino games
    online casino games
    cassino

    Rapporteren
  • Reactielink Hai zondag, 18 maart 2018 18:23 Geplaatst door Hai

    pogo casino slots
    casino g
    casino online for fun
    casino online free

    Rapporteren
  • Reactielink Rochelle zaterdag, 17 maart 2018 19:59 Geplaatst door Rochelle

    best online casino
    best online casino
    cassino
    online gambling casino
    best online casino

    Rapporteren
  • Reactielink Gregorio dinsdag, 13 maart 2018 22:57 Geplaatst door Gregorio

    best online casino games free
    casino g
    casino games roulette
    new usa online casinos 2017

    Rapporteren
  • Reactielink Lynette maandag, 12 maart 2018 13:43 Geplaatst door Lynette

    speedy cash payday loans online
    payday loans online application
    online loans
    payday loans online no credit check

    Rapporteren
  • Reactielink Leslie zaterdag, 10 maart 2018 21:19 Geplaatst door Leslie

    cheap car insurance online
    cheap car insurance
    cheap car insurance coverage
    cheap car insurance coverage

    Rapporteren

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.

Selecteer een categorie

Meer techniek en tips&tricks artikelen

Populaire artikelen